Op zondag 25 oktober gaat de klok een uur terug. Voor ons voelt dat als een uur extra slaap, maar veel kinderen zijn de ochtend erna al om 6 uur wakker en vinden de avond ineens veel te lang. In mijn werk met gezinnen merk ik dat dit een korte periode is waar je met een paar kleine aanpassingen rustig doorheen komt. Hieronder lees je wat wintertijd voor kinderen betekent en hoe je het slaapritme zachtjes meeverschuift, per leeftijd van 4 tot 12 jaar.
Wanneer gaat de wintertijd in 2026?
De wintertijd gaat in 2026 in op zondag 25 oktober. Om 03:00 uur 's nachts gaat de klok een uur terug naar 02:00 uur. Meer achtergrond over het verzetten van de klok vind je bij de Rijksoverheid.
Voor kinderen werkt dat extra uur niet vanzelf. Hun lichaam loopt nog een paar dagen op de oude tijd. Een kind dat normaal om 7 uur wakker wordt, voelt zich de eerste ochtenden om 6 uur al uitgeslapen. Dat is geen onwil, de biologische klok moet gewoon even wennen.
Hoe pas je het slaapritme van je kind aan bij wintertijd?
Er zijn twee goede routes. Kies de route die bij jullie gezin past, allebei werken ze.
Route 1: geleidelijk, in de dagen ervoor
Schuif bedtijd en opstaantijd elke dag een kwartier op, zodat je kind op zondag precies in de nieuwe tijd past. Dit is fijn voor kinderen die gevoelig zijn voor veranderingen.
- Woensdag: 15 minuten later naar bed en later opstaan dan normaal.
- Donderdag: 30 minuten later dan normaal.
- Vrijdag: 45 minuten later dan normaal.
- Zaterdag: een uur later dan normaal op de oude klok.
- Zondag: de klok staat terug, dus je volgt weer de gewone tijden.
Route 2: in één keer
Je kunt ook gewoon de nieuwe klok volgen. Zet op zondag alle klokken terug en eet, speel en slaap op de gewone tijden. Je kind is de eerste dagen misschien wat eerder moe en wat eerder wakker, en dat trekt meestal binnen enkele dagen bij. Prima voor kinderen die toch al flexibel zijn met slapen.
Aanpak per leeftijd
| Leeftijd | Wat helpt | Goed om te weten |
|---|---|---|
| 4 tot 6 jaar | Geleidelijk opschuiven in stapjes van 10 tot 15 minuten en dezelfde bedtijdvolgorde aanhouden | Kleuters merken een uur verschil snel. Een rustig moment overdag helpt als ze moe zijn |
| 7 tot 9 jaar | Twee of drie dagen eerder beginnen, of in één keer overstappen met extra daglicht in de ochtend | Na een drukke schooldag zijn ze snel moe. Laat het voorlezen niet vervallen |
| 10 tot 12 jaar | Zelf meedenken over het plan en bedtijd op de nieuwe klok aanhouden | Oudere kinderen blijven 's avonds graag op. Maak samen afspraken over het laatste uur voor bedtijd |
Een vaste volgorde in de avond helpt bij elke leeftijd. Hoe je die opbouwt, lees je in onze blog over een rustige avondroutine met bedtijden per leeftijd. Voorlezen is daarbij een fijn rustmoment. Inspiratie vind je in de leestips per leeftijd.
Kind wordt te vroeg wakker na de wintertijd: wat helpt?
Klok terug, kind wakker om 6 uur: het komt de eerste dagen vaak voor. Het lichaam denkt gewoon dat het nog 7 uur is. Deze dingen helpen:
- Houd het rustig en gedimd. Zacht praten en weinig licht leren het lichaam dat het nog niet tijd is om op te staan.
- Spreek een stille wachtactiviteit af. Een boekje in bed, een luisterverhaaltje of rustig tekenen tot een afgesproken tijd. Vanaf een jaar of 7 lukt dit vaak goed zelf.
- Houd maaltijden op de nieuwe klok. Ontbijt en avondeten op de tijden van de nieuwe klok helpen het lichaam om mee te schuiven.
- Maak de avond ervoor rustig. Extra tijd om af te bouwen maakt het inslapen makkelijker.
Voor de meeste kinderen duurt het enkele dagen tot ongeveer een week voordat alles weer klopt. Is je kind eenmaal op tijd op, dan staat in de blog over een ochtendroutine voor kinderen hoe je de ochtend rustig laat verlopen.
Donkere ochtenden en avonden: daglicht helpt
Na de wintertijd is het 's ochtends eerder licht en 's avonds eerder donker. Daglicht is een belangrijk signaal voor de biologische klok, dus deze gewoontes helpen in de weken erna:
- Daglicht in de ochtend. Gordijnen open, even naar buiten of lopend of fietsend naar school. Dat helpt het lichaam om wakker te worden.
- Buiten spelen na school. Zolang het licht is, is dat het mooiste moment om te bewegen. Beweging overdag helpt bij het inslapen.
- Een rustige, gezellige avond. Als het vroeg donker is, voelt de avond lang. Zet warm licht aan en kies iets voor binnen, zoals puzzelen, tekenen of een kaartspel.
- Schermen op tijd uit. Het licht van een scherm kan het inslapen moeilijker maken. In de blog over schermtijd en gezonde afspraken lees je hoe je dit samen met je kind regelt.
Na de herfstvakantie: het ritme rustig oppakken
De wintertijd valt rond de herfstvakantie, een periode waarin het ritme toch al wat losser is. Zie de omschakeling als een natuurlijke herstart. Is er in de vakantie later naar bed gegaan, dan neem je dat in dezelfde beweging mee. Een aanpak die ook na de zomer werkt, staat in de blog over het schoolritme rustig opbouwen.
Kleine vaste momenten maken het verschil. Met een app als Growly kunnen kinderen een vast avondklusje, zoals de tas klaarzetten, afvinken en er punten voor verdienen. Zo wordt de rustige avond ook iets om trots op te zijn.
Veelgestelde vragen over wintertijd en kinderen
Wanneer gaat de wintertijd in 2026?
De wintertijd gaat in op zondag 25 oktober 2026. Om 03:00 uur gaat de klok een uur terug naar 02:00 uur.
Hoe lang duurt het voordat mijn kind went aan de wintertijd?
Voor de meeste kinderen duurt het enkele dagen tot ongeveer een week. Het verschilt per kind. Vaste tijden, daglicht in de ochtend en een rustige avond helpen de biologische klok om bij te komen.
Moet ik het slaapritme van mijn kind al voor de wintertijd aanpassen?
Dat hoeft niet, maar het kan fijn zijn. Je kunt vanaf woensdag elke dag een kwartier later naar bed en later opstaan, of je volgt op zondag gewoon de nieuwe klok. Beide manieren werken, kies wat bij je kind past.
Wat doe ik als mijn kind te vroeg wakker wordt na de wintertijd?
Houd het rustig en gedimd, spreek een stille activiteit af tot de gewone opstaantijd en houd maaltijden op de nieuwe klok. Zorg 's ochtends voor daglicht en overdag voor buitenspelen. Meestal is het ritme na enkele dagen tot een week weer in balans.
