De koffers staan open, de zonnebrand ligt klaar en dan komt de vraag die bijna elk gezin op de valreep krijgt: hoeveel geld geven we de kinderen eigenlijk mee? Vakantiezakgeld klinkt als een detail, maar het is een van de mooiste momenten om je kind iets te leren over geld. Een vakantie is namelijk een kleine, veilige oefenwereld. De bedragen zijn klein, de keuzes zijn echt, en de gevolgen zijn goed te overzien.
In mijn werk met gezinnen merk ik dat ouders het vaak spannender maken dan het is. Er bestaat geen fout bedrag. Er bestaat alleen een bedrag dat past bij jouw kind en jullie vakantie, en een afspraak die je vooraf helder maakt. Hieronder vind je richtbedragen per leeftijd, een simpele rekenregel en de vragen waar de meeste ouders op stuklopen.
Wat is vakantiezakgeld precies?
Vakantiezakgeld is een bedrag dat je kind tijdens de vakantie zelf mag besteden. Aan een ijsje, een souvenir, een ritje in de botsauto's of aan helemaal niets, want ook dat is een keuze. Het verschil met gewoon zakgeld is dat de verleidingen op vakantie dichter bij elkaar staan. Op een camping of aan een boulevard kom je elke honderd meter iets tegen dat glimt.
Juist dat maakt het leerzaam. Een kind dat thuis wekelijks een paar euro krijgt, leert vooral wachten. Een kind dat op vakantie een eigen budget beheert, leert kiezen. Dat is een andere spier. Wil je de basis eerst goed neerzetten, lees dan onze uitgebreide gids over zakgeld voor kinderen per leeftijd.
Vanaf welke leeftijd geef je vakantiezakgeld?
De meeste gezinnen beginnen rond het vijfde of zesde jaar, ongeveer gelijk met het gewone zakgeld. Dat is niet toevallig. Rond die leeftijd begrijpt een kind dat geld op kan raken, en dat je iets moet inleveren om iets anders te krijgen. Voor die tijd is geld vooral een leuk plaatje.
Heb je een kind van vier? Dan kun je prima al meedoen met een klein bedrag, bijvoorbeeld een euro per dag in muntjes. Cash werkt bij jonge kinderen veel beter dan een pasje, omdat ze letterlijk zien dat de portemonnee leger wordt. Kijk naar je kind, niet naar de kalender. Sommige kinderen zijn er met vijf jaar klaar voor, anderen pas met zeven.
Vakantiezakgeld per leeftijd: richtbedragen 4 tot 12 jaar
Er bestaat geen officiële norm voor vakantiezakgeld, zoals die er wel is voor gewoon zakgeld. Het Nibud adviseert voor kinderen van 6 tot 12 jaar een weekzakgeld tussen ongeveer 1,20 en 4,70 euro, oplopend met de leeftijd. Uit onderzoek onder Nederlandse gezinnen blijkt dat basisschoolkinderen gemiddeld rond de 29 euro aan vakantiezakgeld meekrijgen. De tabel hieronder vertaalt dat naar praktische richtbedragen.
| Leeftijd | Per vakantiedag | Totaal bij 2 weken | Vorm |
|---|---|---|---|
| 4 tot 5 jaar | €0,50 tot €1,00 | €7 tot €14 | Muntjes, per dag uitdelen |
| 6 tot 7 jaar | €1,00 tot €1,50 | €14 tot €21 | Eigen portemonnee, per dag of per week |
| 8 tot 9 jaar | €1,50 tot €2,50 | €21 tot €35 | Per week, kind beheert zelf |
| 10 tot 12 jaar | €2,50 tot €4,00 | €35 tot €56 | Hele bedrag in een keer, eventueel met pas |
Zie deze bedragen als een startpunt, niet als een meetlat. Een kampeervakantie in de Ardennen vraagt om een ander budget dan twee weken aan een Spaanse boulevard met een ijssalon op elke hoek. Kijk naar wat je kind onderweg tegen zal komen en pas het bedrag daarop aan.
De simpele rekenregel: weken maal weekzakgeld
Twijfel je nog? Gebruik dan deze vuistregel, die veel ouders prettig vinden omdat hij eerlijk voelt en makkelijk uit te leggen is.
Vind je die uitkomst aan de lage kant, dan is dat prima. Rond af naar boven, of vul aan met een klusjesbudget dat je kind voor vertrek zelf bij elkaar spaart. Dat laatste werkt verrassend goed, omdat zelf verdiend geld op vakantie anders wordt uitgegeven dan gekregen geld. Kinderen denken merkbaar langer na voor ze het uitgeven.
In een keer geven of per dag uitdelen?
Beide werken, en je keuze hangt vooral af van de leeftijd.
- Per dag uitdelen (4 tot 7 jaar). Overzichtelijk en veilig. Je kind kan niet op dag een alles uitgeven, en elke ochtend voelt als een klein feestje.
- Per week uitdelen (8 tot 9 jaar). De eerste echte oefening in vooruit plannen. Je kind moet nadenken over de dagen die nog komen.
- Alles in een keer (10 tot 12 jaar). De grootste leerkans. Je kind beheert het budget voor de hele vakantie zelf en ervaart wat het betekent om te vroeg te veel uit te geven.
Hoe ouder het kind, hoe meer verantwoordelijkheid het aankan. En hoe leerzamer het is om af en toe mis te grijpen. Meer over die opbouw lees je in ons artikel over kinderen leren omgaan met geld.
Zo maak je afspraken die de vakantie leuk houden
De kracht van vakantiezakgeld zit niet in het bedrag, maar in de afspraak eromheen. Bespreek voor vertrek drie dingen, dan hoef je het onderweg niet meer uit te leggen.
- Waar is het voor? Souvenirs, ijsjes, kermisattracties. Wat betaalt het gezin, en wat betaalt je kind zelf? Maak dit concreet, want "leuke dingen" is voor een kind van zes geen bruikbare categorie.
- Wat gebeurt er als het op is? Spreek af dat er niet wordt bijgestort. Dit is het belangrijkste punt, en het punt dat het snelst sneuvelt bij een verdrietig gezicht op dag vier.
- Wat als er geld overblijft? Mag je kind het houden, gaat het in de spaarpot, of mag het na de vakantie aan iets groters worden besteed?
Die laatste vraag is een cadeautje. Een kind dat op vakantie leert dat overhouden ook een keuze is, heeft een van de lastigste geldlessen te pakken. In onze gids over je kind leren sparen lees je hoe je dat na de vakantie vasthoudt.
Wat als het geld op dag drie op is?
Dan gebeurt precies waar je op hoopte, ook al voelt het op dat moment niet zo. Een lege portemonnee halverwege de vakantie is een van de meest waardevolle geldlessen die een kind kan krijgen, en hij kost je maar een paar euro. Bijstorten haalt de les weg, en je kind onthoudt dan vooral dat papa of mama uiteindelijk toch bijspringt.
Blijf er rustig en warm onder. Geen verwijten, geen "ik zei het toch". Erken gewoon dat het balen is, en kijk samen vooruit: wat zou je volgende keer anders doen? Bied eventueel een alternatief aan, bijvoorbeeld een extra klusje op de camping waarmee je kind wat kan bijverdienen. Dat is geen straf, dat is een tweede kans.
Na de vakantie: van uitgeven naar sparen
De weken na de vakantie zijn de beste tijd om het gesprek af te maken. Vraag je kind wat het het leukst gekocht vond, en wat achteraf tegenviel. Kinderen zijn hier vaak verrassend eerlijk over. Die reflectie is de eigenlijke les.
Is er geld overgebleven, laat het dan zichtbaar staan. Een doorlopend saldo dat langzaam groeit, doet meer voor de spaarzin van een kind dan welke preek dan ook. Veel gezinnen houden dit bij met klusjes en punten, bijvoorbeeld met een app als Growly, waarin kinderen punten verdienen met klusjes en die punten kunnen inwisselen voor echt geld dat in hun spaarpot terechtkomt. Het saldo groeit bovendien elke week een beetje door rente, wat sparen voor kinderen ineens zichtbaar en spannend maakt.
Zoek je nog wat rust en ritme voor de rest van de zomer, dan helpt ons artikel over structuur in de zomervakantie. En wil je die klusjes op de camping goed afstemmen op de leeftijd van je kind, kijk dan bij klusjes voor kinderen per leeftijd.
Veelgestelde vragen over vakantiezakgeld
Vanaf welke leeftijd geef je vakantiezakgeld?
De meeste ouders beginnen rond het vijfde of zesde jaar, ongeveer op het moment dat een kind ook regulier zakgeld krijgt. Dan begrijpt een kind dat geld op kan raken en dat je iets moet inleveren om iets te krijgen. Bij jongere kinderen van 4 jaar werkt een klein bedrag van een euro of twee prima, vooral als je het per dag uitdeelt.
Hoeveel vakantiezakgeld geef je een kind van 8 jaar?
Voor een kind van 8 jaar hanteren veel ouders 1,50 tot 2,50 euro per vakantiedag. Bij een vakantie van twee weken kom je dan uit op ongeveer 20 tot 30 euro. Dat sluit aan bij het gemiddelde van rond de 29 euro dat basisschoolkinderen in Nederland aan vakantiezakgeld meekrijgen.
Moet vakantiezakgeld bovenop het gewone zakgeld komen?
Dat mag je zelf kiezen en beide varianten werken. Sommige ouders geven het normale zakgeld gewoon door en vullen aan met een vakantiebudget. Anderen betalen het weekzakgeld van de vakantieweken vooraf in een keer uit en noemen dat het vakantiezakgeld. De tweede variant is voor kinderen het makkelijkst te volgen, omdat het bedrag herkenbaar blijft.
Wat doe je met geld van opa en oma tijdens de vakantie?
Maak vooraf een afspraak, dan voorkom je verrassingen. Een werkbare regel is: extra geld dat je kind onderweg krijgt, gaat voor de helft in de vakantieportemonnee en voor de helft in de spaarpot voor thuis. Zo blijft de vakantie leuk en verdwijnt het cadeau niet in een dag.
Wat doe je als het vakantiezakgeld op dag drie op is?
Laat het gebeuren en blijf er rustig onder. Een lege portemonnee halverwege de vakantie is een van de meest waardevolle geldlessen die een kind kan krijgen, en het kost maar een paar euro. Bijstorten haalt de les weg. Bied in plaats daarvan een alternatief aan, bijvoorbeeld een extra klusje op de camping of gewoon meegenieten van wat het gezin samen doet.
Tot slot
Vakantiezakgeld hoeft geen hoofdpijndossier te zijn. Kies een bedrag dat bij jullie past, spreek van tevoren af wat de regels zijn, en laat je kind vervolgens echt de baas zijn over zijn eigen portemonnee. De ijsjes worden opgegeten, de souvenirs verdwijnen ergens in een la, maar het gevoel dat je zelf mocht kiezen en dat je ouders je dat toevertrouwden, dat blijft.
